“Bu daktilo da beceremezse, siktir et, bu iş olmaz.”

Çocukken çoğu şeyi geç öğrenen bir insan olunca yetişkinliğinde her şeyi aklında tutmak için çok daha fazla tekrar, çok daha fazla not ve çok daha fazla cümle kuran bir insana dönüştüğünü anlıyorsun. Tekrar, tekrar ve yeniden tekrar. Okumayı ilk öğrendiğimde okuduğum ilk cümleyi çok net hatırlıyorum fakat kendi başıma ve birinin diktesi olmadan yazdığım ilk cümleyi hatırlayamıyorum.

Yazmak ile ilgili hatırladığım en net anı babamın müdür yardımcısı odasındaki eski daktilonun başına geçip “Mükerrem Amca, işe yaramaz bir kağıdınız var mı? Yazı yazmak istiyorum.” dediğim o okul sonrası ailemi bekleme seansları da hep bir tekrardan ibaretti. Mükerrem Amca her seferinde kâğıdı usulca daktiloya yerleştirip “artık senin işine yarayan bir kâğıt oldu” diyerek gülümserdi. Rutinleri severim. Bin devirle çalışan bir makine kazanı gibi sürekli düşüncelerin aktığı zihnimi kontrol altında tutmak için yaptığım rutin ise yazı yazmak. Belki varoluşuma atfettiğim kuvvetli önemi arkeolojik bir kalıntıya dönüştürme çabası. Bazen bunu sıklıkla bu yüzden yaptığımı düşünüyorum.

Oysa zihnimdeki dağınık hikayeleri, olayları ve üzerine saatlerce okuyup düşünmekten zevk aldığım fikirleri asla bir bütün haline getiremedim. Çok ilginçtir bir gün yazdıklarımdan anlamlı bir sonuç çıkacağına dair inancı çevremdeki çoğu insan hala kaybetmedi. Oysa ben her yazma eylemine “bu daktilo da beceremezse, siktir et, bu iş olmaz” diyerek başlayıp yazdığım her şeyi raftaki defter yığınlarının içine sıkıştırarak bitiriyorum.

Bilginin zaten içimizde var olduğuna dair felsefik inancın aksine bu konuda Johne Locke’un öne sürdüğü gibi “tabula rasa” fikrine hep biraz daha yakın olmuşumdur. Bu yüzden boş bir levha olarak doğan bu zihni doldurmanın insanın kendine olan saygısını korumak olarak düşündüm bunca zaman. Fakat geldiğim noktada şahsi tabula rasam bir eskiz defterine döndü ve orada her şeyden birazın olduğu bir karmaşa var. Anılar, travmalar, nedensellikler ve sonuçlar, belki kişisel bilgelik, çoğu zaman anlamsız veriler ve günlük yaşamın telaşı. Tabula rasam çok dolu ve bazen bana bir yük gibi geliyor.

Sanırım bir ay kadar önce bu zihindeki karmaşayı biraz da alkolün verdiği etkiyle karşımda beni hiç tanımayan bir insana “gereksiz düzeyde” fazla olarak aktardım. Konuşmak, anlaşılmak ve dinlenilmek gibi gayet insanı bir ihtiyaç karşımdaki insanı güldürebilmenin verdiği hazla birleşince biraz garip bir hal aldı. Kaçırdığım noktaları anlayabilmek için üzerine bir ay kadar düşünmem gerekti ama olsun.

“Ama olsun” noktasına ise bugün aldığım bir telefonla geldim. Gerçekten çok zor bir gün geçirmiştim ve duygusal olarak yıpranmıştım. Telefonun ardındaki ses “bu kâinat için çoğu şeye çok fazla olan canım arkadaşım seni özledim ve sesini duymak için aradım” deyip güldü. İşte o an ne kadar saçma, sarkastik ve zihni çoğu zaman karmaşayla çalışan bir insan olsan da orada seni olduğun gibi kabul eden birileri var dedi zihnim. Telefonun ardındaki sesin varlığına şükrettim. Beni neden sevdiğini bile anlamadığım insanların beni gerçekten çok sevdiğini anladığımdaki o benzer his geldi. Birileri orada senin için varken, diğerleri yürüdüğün yolda sadece yanından geçiyordu. Yanlış olan öylece yürüyüp geçen birine biraz daha oturmaz mısın ısrarı yapmak gibiydi.

Bu kez de bu daktilo anlamlı bir sonuç çıkaramadı fakat kişisel arkeolojik kalıntı merkezimde bir an daha oluştu. Her şeyin anlamsızlaştığı o gün geldiğinde David Hume ve John Locke’un gülümseyerek alay edebileceği bir arkeolojik kalıntı daha.

Bomonti /Ocak 2025

Bir tiyatro oyunu hakkında yazı yazacak kadar yetkin biri olmadığımı biliyorum fakat kendime iyi bir tiyatro izleyicisi diyebilirim. Sanat toplum için mi sanat için mi sorusuna da her zaman üçüncü bir bakış açısı olarak şu soruyu sormak gerektiğine inanıyorum. Bu sanatsal çalışma bir birey olarak benim duygularıma dokundu mu? Beni düşündürdü mü, hafızamda bir yer edebilecek mi? İşte tüm bu sorularımın cevabına evet diyebileceğim bir tiyatro oyunu izledim dün akşam. Buradan Her Şey Çok Daha Güzel Görünüyor!

İki oyuncu, neredeyse tek bir dekor ve altmış dakika. Güzel bir üçlüydü. Banu Fotocan (Yasemin Teyze) ve Rojhat Özsoy (Öteki) sahnede çok güzel bir uyum sağlamışlardı. Aslında Rojhat Özsoy’un oyunda bir adı yoktu. Öteki olan insanı o kadar güzel temsil ediyordu ki ben ona bu ismi vermeyi seçtim. Oyunu da açıkçası sevgili Rojhat Özsoy’un daha önce izlediğim oyunlarından hep keyifle ayrıldığım için seçmiştim. Onu hep komedi rollerinde izledim ve ilk kez bir dramada izleyecek olmak da benim için merak unsuruydu. Nasıl tercüme bir kitabı okurken çevirmenin ismi önemli olabiliyorsa, bazen bir tiyatro oyununu seçmemdeki sebep de oyuncular olabiliyor. Dramada da gerçekten çok güzel bir iş çıkarmıştı. Banu Fotocan’ı ise ilk kez izliyordum. Tek bir oyun ile olsa da oyunculuğu, jestleri ve gülümsemesi ile bende çok samimi bir his bıraktı. İki oyuncu da gerçekten o andaydı.

Oyunun konusundan bahsetmek gerekirse de aslında tanıtım yazısını buraya doğrudan eklemekte beis görmüyorum.

Felaketlerin arka arkaya geldiği, çok da uzak sayılmayacak apocalyptic bir zamanı işaret eden oyun, bir araya gelmesi mümkün olmayan iki insanın karşılaşmasının, yana yana durabilmesinin kıymetini anlatıyor. Korkunun hüküm sürdüğü bir ortamda; ulaşılması gereken hedeflerin, aşılması gereken engellerin içinde sürekli düşen insan için umutlu bir gedik açmak mümkün mü?

“Eğer birini düşünüyorsan o kadar da umutsuz değilsin.”

Oyunu kendi gözünüzden izlemenizi istediğimden ve spoiler da vermemek adına, detaylara çok girmek istemiyorum ama gerçekten de çok uzak sayılmayacak bir covid pandemisi ve yine yakın tarihimizin apocalyptic macerası Gezi Olayları’na güzel göndermeler vardı. Zor zamanlarda düştüğümüz bencillik ve yine en zor zamanda bir başkasını düşünebilmek. Hiç tanımadığımız bir insanın duygularının incinmemesini önemseyecek kadar “öteki insan” olabilmek. Sürekli olarak bu duygu geçişleri, arafta yaşamaktan mütevellit güven sorunları hissediliyordu Özsoy’un oyunculuğunda. Belki etik belki de iyi bir insan olma kaygısından dolayı “ÇATI’NIN” içinde yer edinemeyen ve böylece öteki olmuş genç bir adam vardı. Bu karakter bana tam da insan, üç temel kavga-çekişme üzerinde şekillenmiştir, bunlar “rekabet, güvensizlik ve şan, şeref kazanma isteği” diyen Thomas Hobbes’un fikirlerini hatırlattı.

Diğer tarafta ise Sokrates’in bilgeliğindeki Yasemin Teyze vardı. 60lı yaşlarında, yaşamının belki de sonlarına gelmiş ama gördüğü tüm felaketlere rağmen özündeki o iyi insanı koruyabilmek için uğraşmaktan belki “tatlı bir delirmişlik” yaşıyordu.

Oyun bana göre bu anlamda felsefenin de belki her zaman en önemli fenomeni olacak “insan doğası iyi midir, kötü müdür? sorusunun kıyısında dolanıyordu. Ya da insan iyi veya kötü olmayı seçiyor muydu? Yaşamın acımasızlığı, ekonomik, siyasal çalkantılar, doğal felaketler derken kim olduğumuzu aslında seçiyor muyduk? Öteki olmayı ya da çoğunluk olmayı. Yoksa hepsi zaten özümüzde saklı mıydı? İşte bu hislerle o güzel altmış dakikanın sonuna vardık.

Alkışlar yapıldı, selam verildi. Tek perde bir oyunun ardından salondan çıktım ve sigaramı yakarken bu oyunun bana tam olarak nasıl hissettirdiğini anlatan bir cümle olduğunu hatırladım.

Attack on Titan fanlarının iyi bileceği o meşhur Mikasa Ackerman repliğiydi.

“Dünya acımasız ve zalim ama yine de çok güzel bir yer.”

Bir insanı değiştirmek tek bir insan işi değildir. Bu bir düzen, bir çevre, coğrafya konusudur.

Sevgi Soysal, Şafak

Uzun zamandır hiçbir şeyi tam anlamıyla bitirmediğim gibi yazdığım şeyler de hep yarım. Benim gibi. Şimdi bu yazdıklarımı sevdiğim insanlardan okuyanlar olursa biliyorum ki ilk cümlede şu anı yaşayacaklar. Bıkkınlıkla bir iç geçiriş ve zihnin sinapslarından geçen anlık bir “neden yıllardır böylesin” düşüncesi. Bilmiyorum ama gerçek bu.

Dün bir an yaşandı. Uzun, bitmeyen ve anlaşılmak için çırpındığım cümlelerimden oluşan, derin bir nefesle bitmiş koca bir paragraf. Sizin de beni anladığınızdan çok emin değilim. İki insanın arasındaki en zor şey olan iletişimi kurmaya çalışıyoruz ve siz de biliyorum bana yardım etmek istiyorsunuz fakat dün okuduğum satırlar gibi benim durumum biraz “bir insanı değiştirmek tek bir insan işi değildir. Bu bir düzen, bir çevre, coğrafya konusudur.” deyip bitirdiğimde aynı iç geçiriş geldi.

“Çok öfkeli ve alacaklısınız.” Bunu duymayı beklemiyordum. Kimden, neyden, ne için? gibi manasızca sıraladım soruları. Her şeyden alacaklısınız ve almak istediğiniz, talep ettiğiniz, anlaşılmak için çırpındığınız fakat alamadığınız her şey ve herkesten alacaklısınız. Bu yüzden de çok öfkelisiniz.

Gözümden iki damla yaş geldi, sildim.

Hep yaptığım umursamazlıkla ve başka bir yöntem bilmediğimden aslında alaya aldım. Sanırım alacaklılar sözleşmede vade süresini çok uzun tutmuşlar. Böyle devam ederse konkordato ilan etmek zorundayım. Gülmedi.

Sonra saatlerce düşünmem gereken bir iş yapmadığım için kafamda milyon kez konuştuklarımızı düşündüm. Tam olarak ne zaman böyle oldu. Nerede ve nasıl bu kadar öfkeli ve alacaklı olmaya başladım diye. Bir cevabım yok. Bir noktada besinsiz kaldığı için ağlayan bir bebek gibi sızlanıp duracak mıydım? Kaldı ki “sana ihtiyacım var” diye talep ettiğimde bile “anladım, mesaj alındı” gibi şeylerle geçiştirilmemiş miydim daha önce. Üstelik öyle bir alacaklı ve yoksundum ki mesaj alındı cümlesindeki mesajın “savaş ya da kaç” olduğunu anlayacak kadar yetişkindim. Yetişkinler gibi davranmalıydım yani çoğunlukla olduğu gibi kabullenmeli, başka başka kitaplarda okuduğum cümleleri aklıma getirip bir çözüm yolu bulmalıydım. “Talihsizlikler bizi çıkmaz bir yola sürüklüyorsa durup yolumuzu değiştirmeli ve böyle devam etmeliyiz.” Sonra başka bir kitap, başka bir şiir pasajı “Rüzgâr yükseliyor, yaşama tutunmak gerek!” Belki bir noktada Füruğ Ferruhzad gibi işi inada bindirirdim “hayattan hak ettiğim mutluluğu almak istiyorum” deyip öfkeli bir dava açabilirdim kaderime.

Sahi kader dedikleri şey neydi? Senin seçimlerin mi, coğrafya mı, sınıfın mı, yeteneklerin ya da zekân?

İşlemcisi yanan bir makinanın dumanlar çıkarması anı olur ya o ana kadar düşündüm. Elindeki paketleri seri bir şekilde yaparken bir varoluş krizinin tam ortasında olabilir miydi insan? Hayatın bu kadar absürt olmasına Camus bile şaşar ve paketi elinden alıp “güzelim, bu estetize edilemeyecek kadar absürt” derdi. Öyle bir dalmıştım ki beni düşüncelerimden uzaklaştırmak için soru soran ilk kişiyi -anlık bir öfkeyle ve elimdeki maket bıçağıyla-, bölme beni diyerek öldürebilirdim bile. Hayat öfkenle ve alacaklarınla korkunç bir mezbahaya dönebilecek kadar bir anlıktı.

Paketler, koliler, ürünler her şey bitti. Beynim, omuzlarım bitti. O saatlerin ertesinde deponun bir köşesinde oturup sigara içerken çok sevdiğim yazarlardan biri daha zihninde gelip elini omzuma koydu. Rawi Hage’ydi.

Omzumu tutarken, kitabından şu parçayı hatırlattı.

“Ötekilere inanırım, insanlara inanırım, sürekli değişen bir dünyaya inanırım. Şimdi burada olduğuma ve bir gün bu dünyayı kelebekler gibi terk edeceğime inanıyorum, kendi kanatlarının değdiği esintiden başka bir şey talep etmeyen kelebekler gibi”

Ben artık hiçbir şeye inanmıyorum Rawi ama eminim sen haklısındır diyerek hayatıma karıştım.

Temmuz 2024/ Bomonti

“Frei sein, heißt wählen können, wessen Sklave man sein will.”

Jeanne Moreau

Özgürlük, kimin tutsağı olunmak istediğini seçebilmektir diyor yukarıdaki Almanca tümcede Jeanne Moreau. Okuyunca bir dakika burada bir yanlışlık var diyor insana ama sanırım hayatta söylenmiş bundan başka çok az ironik şey var. Saatlerdir bu söz üzerine düşünüyorum. Kendimi örneklendiriyorum. Adına özgürlük dediğim tutsaklıklarımı sıralıyorum. Bir evden kaçıyorsun, kendine ait bir ev olsun diye. Adına özgürlük işte bu kendi yaşam alanın diyorsun. O yaşam alanı için hayatının en değerli saatlerinden vazgeçiyorsun. Çalışıyorsun ve sadece çalışıyorsun. O özgürlüğü sürdürebilir kılmak için. Bir otoriteye, bir yaşam biçimine ve belki bir topluma karşı durabilmeyi seçiyorsun. Hiç kimsenin ve hiçbir topluluğun kurallarıyla ve dayatmalarıyla beni ele geçirmesine izin vermeyeceğim diyorsun ve sonra arkana yaslanıp. Oh be özgürlük işte bu, yaşamak istediğin gibi yaşamak diyorsun. Sonra var olmayı devam ettirebilmek için yalnızlığın tutsağı oluyorsun. Kendine yetebilmenin tutsağı. Kitapların, filmlerin ve müziklerin tutsağı. O kendi istediğin gibi yaşamayı sürdürebilir kılmak için.

İnsanların sevme biçimlerini, ilişki kurma biçimlerini ve bunu devam ettirebilmek için mutsuz birlikteliklerini devam ettirebilme isteklerini izliyorsun. Sonunda tüm bunlardan kaçarken yola senin gibi devam etmek isteyen birisiyle tanışıyorsun. Özgürlük, işte bu diyorsun. Birisini kendi özgürlüğünü sever gibi sevebilmek. Sonra bu sevme biçimini devam ettirebilmek için kendine yalanlar söylemeye başlıyorsun. Bazıları buna kendini telkin etmek diyor. Fakat baktığında yine özgürce ve kuralsız sevebilmenin verdiği acının tutsağı oluyorsun. Aklındaki sorulara beni üzemeyeceksiniz çünkü bunu ben seçtim demekten başka cevap veremiyorsunuz. Hepsi ve daha fazlası bu işte. Koskocaman içe oturan, büyük sevimsiz ve mide bulandıran bir ironi.

Almanca'nın kendi içinde bir realistliği var. Herkesin kendi kaderinin demircisi olması gibi. Sert, keskin ve ikincil bir şüpheye yer etmeyecek bir netlik.
Oysa biz Doğulular böyle değiliz. Daha çok melankoli ve daha çok drama içeren şeylere meyilliyiz. Bazen varoluşumuzdaki bu eksik kalmışlık hissinin batıya göre daha az bencil oluşumuz ile ilgili olduğunu düşünüyorum. Bencil olmak kendi içinde pejoratif bir anlam barındırsa da birey olmanın yolunu açan gizli bir anahtar gibi.
Yalnızca kendi bacağından asılmaya benziyor bu. Oysa bu atasözü bile bizim dilimizdeki acımasızlıkla eşdeğer bir anlama yakın.
Neden kendimiz olmak için geri kalan tüm dayatlamalardan özgürleşemeyecek kadar korkak ve çekingen davranıyoruz? Neden bir kabilenin bir ailenin ya da nüfuz alanının bir parçası olmak adına çoğu zaman ben olmaktan vazgeçiyoruz?
Doğu'nun mistizmi dediklerinde artık kafamda çözemediğim bu tarz sorular beliriyor. Cevabı çoğu zaman yok.
Kendi başıma ve kendiliğim ile kurduğum o küçük dünyayı ne de güzel var etmiştim. Oysa benim de herkes gibi kendiliğim dışında yapay da olsa bir başkalığa ihtiyacım var. Başkaları cehennem bile olsa. Hayat ve olmayan öte hayat bile kendini bu zıtlıkla var etmiyor mu?

Cennet ~ Cehennem, iyi ~kötü, zengin ~ fakir. Her şey kendi içinde böyle bir ikilik yaratırken ben nasıl kendi kendimin tanrısı olacağım?
Benim tanrım nasıl biriydi? Ya da biri miydi? Tanrım nerede yaşıyordu? Benden uzak mı, bana benden daha yakın mıydı? Ona neler adıyordum? Hiçbirini hatırlamıyorum. Her şey eski bir arkeolojik kalıntı gibi zihnimde.
Düşünce bütünlüğümü korumakta zorlandığımda sanki her şey uykulu bir sis ile kayboluyor. Her şey kendi içinde bir zıtlıkla bütün olurken, ben hiçbir şey ile bir çeyrek bile edemiyorum.

Benim beni arayan ve bulmaya çalışan bir yarım bile var mı bunu bilmiyorum. Doğu klancılığının içinde kendi kaderinin demircisi bile olamayan garip bir yolcuyum. Artık yürüdüğüm yolun sonunda huzurlu bir bana ulaşmaya ihtiyacım var, çok yoruldum. Ayaklarım su topladı. Kalbim çoktan taşlaşmaya meyilli ve üzerinde yaban otları biten bir kent mezarlığına dönüştü. Bedenim üzerine dokunan eller, derimi sanki çöl güneşi gibi kavuruyor. Artık ümit etmekten yorgun bir halde günlerimin üzerine çekiç darbeleri vuruyorum. Örs de üzengi de benim.

Tanrım beni neden terk ettin diye ağlayan Doğulu bir peygambere dönüşmeden önce ben kendi özümü nasıl var edip de bu girdaptan kurtulacağım?
Eski siyah gölge, eski delilik, sonsuz yalnızlık ve sarılamadığım varoluşum yola devam mı ediyoruz? Yoksa yol burada sonlanıyor mu?

16.09.2019/ İstanbul

( John Cheever’in Günlüğü)

Varlığımın kütlesiyle, hacmiyle ve bilinciyle bulunduğu noktada üzerime beni ıslatamayan yoğun, gürültülü ve öfkeli bir yağmur yağıyor. Bu sabah bilincimi hangi kahve fincanında bıraktığımı bilmiyorum. Yazıyorum, telefonla konuşuyorum ve seslerin karşılığına cevaplarımı alfabetik kodlarla veriyorum.
Çocukken dedemin tehlike arz ettiğini belirtmek için kullandığı bir terim vardı. Saddam’ın hattı. Bu bir pencere pervazı veya merdivenin en uç noktasına düşersin bak durumunu kodlamak için verilmişti. İşte o Saddam hattının kıyısında dedemle çay içip konuştuğumuz zamanların birinde ki sanırım yetişkin olmaya henüz başlamıştım, aniden iyi hissetmediğimi anlatan ruh durumumdam bahsetmiştim.
Dedem ise kendime sormam gereken sorunun “ipın ucunu nerede kaçırdığım” olduğunu söylemişti. Tam bir yanlış yola sapma hissi işte bu. Kendime yıllardır bu soruyu soruyorum. İpin ucu nerede kaçtı? Sanırım buna verilebilecek bir cevabım hala yok dedeciğim. Cevabı bulsam duyabilecek misin emin değilim.
Şimdi yine bir Saddam Hattı’nın kıyısında ve beni ıslatamayan yağmurun altında nerede ve nasıl yanlış yaptığımı, ipin ucunun nerede kaçtığını kendime sorup duruyorum. Hissettiğim şey yalnızlık. Gizemli bir orta yaşa doğru yol mu alıyorum bilmiyorum üstelik.

Kasım 2017/ Sonbahar’ın son yağmurunda yazıldı.

Yaşamınızın bir noktasında ufacık bir kokunun hafızası, bazı şeyleri asla eski formuna döndüremeyeceğinizi hatırlattığı oldu mu? Yolun sonundaki açıklıktan gelen kokuyu duyumsadıkça hissediyorum bunu. Kokularla kodladığım anlar beynime doluşuyor. Yolun sonundaki açıklıktan yeni çıkmış simidin küncü kokusu geliyor. Hiç bilmediğim bu şehre taşındığım o yapayalnız okul zamanlarım aklıma geliyor. Buraya ait olmadığımı bana hatırlatan kelimeler kullandığım yıllar. Sonra o kelimeler gün geliyor benim buradaki insanlara yaşamımı açacak anahtarlara dönüşüyor. O anı düşünüyorum.

Lisenin son sınıfının son sırasında oturuyorum. Tek başımayım ve tek başımalıktan çok fazla ağlıyorum. Sınıftan bir kız yanıma yaklaşıyor ve elinde bir Orhan Kemal kitabı. Sen Adana’dan gelmiştin değil mi buradaki kelimenin anlamını belki biliyorsundur, bu yazar Adanalı’ymış diyor. Kokunun hafızası gibi cümlenin vurgusu aklımda kalmış.

Buranın malı mahsulü burada, oranınki orada kalır, çiftlik sahipleri buğdayları, arpaları, küncüyü, pamukları fakir fukaraya bedava dağıtmasalar bile, gene de bol bol verirlerdi.

Gülümsüyorum ve bir an aslında küncünün İstanbul Türkçesi’nde karşılığını kendim de düşünüyorum. Sonra yavaşça küncü demek yani şey, susam. Biz öyle diyoruz, bazıları çörek otu için de diyor ama susam demek iste deyip susuyorum. Arkadaş oluyoruz. Ben o gün kelimelerimi sevmeyi öğrenmiştim biraz. Küncü kelimesini sevdiğim gibi. Çok sonraları ansızın “desene naçar kaldın kendi evinde sevdiğim” diyen adama sen nereden biliyorsun naçar kalmayı, evlensene benle deyip utandığım an gibi. Tüm bunlar zihnimin bir köşesinde akıyor düşüncelerime. Yolun sonundaki açıklıktan gelen kokuyu duyumsadıkça.

Yetişkin olduktan sonra vücudumun hoşlukla karşılamadığı tüm gluten içeriklerine isyan edercesine babamın her sabah fırından aldığı ekmekler, ilkokulda nişastayı anlatmak için öğretmenin Çağdaş’a dakikalarca bir ekmek parçasını çiğnettiği an bile üşüşüyor aklıma. İşte o an bir koku ile gelen anılarla hiçbir şeyi tam olarak geri döndüremeyeceğimi anımsıyorum. Bir daha hiç bir zaman babamın Göküş kızım kalk sıcak ekmek aldım bol küncülü dediği anı aynı şevkle yaşayamayacağımı hatırlıyorum. Sıkıştığım bu nokta ve bu şehrin sokaklarında fark ediyorum ki artık ekmeğin susamı diyorum çoğunlukla. Kelimeler gibi kendim de değişiyorum çünkü. Oysa doğduğum gibi gitmek isterdim. Gidemeyeceğime hayıflanıyorum ve yolun sonundaki fırına girip;

“Bir simit verir misiniz, bol küncülü olsun” deyip gülümsüyorum.

Buradayım, bu taş binanın önünde, bu kavurucu çölün ortasında 2 haftadır ne yaptığımı bilmiyorum. İstanbul'dan kaçmalıydım, bana ölesiye düşman o kentten uzaktayım. Günlerdir yollardayım, ciğerlerim bu sıcağa dayanamıyor ama uzaktayım işte senden. Dünyanın öbür ucuna bir haber bile vermeden gittiğin o ülkeden uzaklaşabildiğim kadar uzaktayım. Bir Suriyeli, iki Filistinli ve bir Ürdünlü ile bindiğim aracın kontağı burada söndü, Feyruz çalıyor ah ne güzel söylüyor bir bilsen. Bu taş binanın Osmanlılar zamanında valilik binası olarak inşa edildiğini anlatıyorlar, şimdilerde bir arkeoloji müzesi. Ben dünyanın ilk alfabelerinden olan Ugarit'in yazıtlarını görmeye geldim buraya. Ne işim var, ciğerlerim acıyor, gözlerim kıpkırmızı, insanlar merakla Türkiye'den gelen kız diye bana bakıp gülümsüyorlar. Bir kadının tek başına bu çölde ne işi olur ki diye soruyorlar. Gülüyorum,Ugarit'i görmeye geldim diyorum.

Yabancılar pek sevilmediğinden mi yoksa Ürdün'ün neredeyse unutulan bu kasabasına geldiğimden dolayı mı merak ediyorlar bilmiyorum. Müzenin Filistinli arkeoloğu Muhammed bozuyor yalnızlığımı.

-Türkiye'den gelmişsiniz.O zaman gelin bir Türk Kahvesi içelim.

-Ah ne güzel olur.(Türk Kahvesi dedikleri şeyin içine baharat koymaları hüsranımı artırsa da)

İdlip'ten beri çekildiğim sorguların hepsine bir kez daha çekiliyorum. Neden buradasın, neden pasaportun yeşil, on yıllardır unutmuşken bizi neden şimdi Ortadoğu, Müslüman mısın? Şii mi Sünni mi? Kemalizme inanıyor musun? Tayyip Erdoğan'ı seviyor musun? Nasıl tek başına cesaret ettin buraya kadar ve sürüp gidiyor sorular. Usanmadan anlatıyorum hepsini. Ama Muhammed farklı sorular da soruyor, irdeliyor yılmıyor. Ugarit tabletlerine bakarken sormaya devam ediyor.

-Kaçmak istediğim bazı gerçeklerim var dedin.Nedir onlar ?

-Bir insanın varlığından kaçıyorum. Beni çok üzmüş birinden,beni çok üzdüğü halde çok sevdiğim bir insandan. Biliyor musun dünyanın en güzel gözleri seçilseydi eminim onun gözleri birinci gelirdi.İsmi ….

-İsminin anlamı nedir? Tercüme edebilir misin?

-Sanırım bir şeyi çok isteyip de ulaşılan, elde edilen şey.

-Hayat çok garip bir şey biliyor musun.Sen isminin anlamı isteyince ulaşılan bir insandan kaçıyorsun. Biz yıllardır istediğimiz,uğruna hayatlarımızı feda ettiğimiz topraklarımızın yanı başındayız, istiyoruz,çabalıyoruz ve ulaşamıyoruz. Yanı başımızdaki eve milyon yıl kadar uzaktayız.

Susuyorum.Konuşmaya hakkım yok bunun farkındayım. İnsanların çektikleri dertlerin, sıkıntıların yanında benimki kocaman bir şımarıklık, basit bir buhran. Canımın sıkıldığını gören Muhammed söze giriyor tekrardan...

-Biliyor musun, üniversitedeyken oda arkadaşım bir Türk'tü. Bana böyle durumlar için Türkçe bir cümle öğretmişti.

-Nedir?

-(Cebinden çıkardığı sigarayı uzatarak) İster zengin ol ister fukara, yak bir Malboro.

Gülüyorum.Uzun zamandır gülmediğim kadar kahkahalarla gülüyorum. Oda arkadaşının ömrüne bereket diyorum içimden. Kalmam ve akşam ailesiyle yemek yemem için çok ısrar ediyor ama gitmem gerek, bir Ürdün düğününe davetliyim akşam. Buraya dair her şeyi öğrenmeliyim, tanımadığım ait olmadığım her şeye dokunmalıyım. Darüs'saraye'nin kapısından sonsuz ve kavurucu bir sıcağa atıyorum kendimi. Örümceklerin Yuvalandığı Patika romanındaki İtalyan askerin haliyet-i ruhiyesini anlıyorum. Onun gibi bu attığım her adımım bir tarih, seni seviyorum diye düşünüyorum ve tarih bu, küçük adsız jestlerden oluşuyor diyorum. Sen bunların hiçbirinden habersiz bana ölesiye düşman o ülkenin sokaklarında dolaşıyorsun... İnsanın özel tarihi böyle bir saçmalık işte diyorum.

05.07.2010 İrbid(Darüs'saraye)/Ürdün

Portakal çiçeklerinin kokusunun Akdeniz’in tuzuna karıştığı bir sabah önümdeki humus tabağına bakarak bir sigara yaktım. Yanımda Lübnanlı arkadaşım Sam’in iştahla yediği humus tabağından kafamı çevirip Hamra Caddesi’nin kalabalığına gömdüm gözlerimi. Sonra birden kafamı çevirip sordum.

-Ortadoğu’yu seviyor musun Sam?

-Hayır,

-Ben Beyrut’u sevdim.Sanırım her sabah sigaramı Hamra’ya karşı yakabilirim.

- Peki, sen Humus’u seviyor musun? Tabağına dokunmamışsın bile.

-Hayır, humus pek tarzım değil.

-O zaman senin de Ortadoğu’yu pek sevdiğin ve burada yaşayabileceğin söylenemez.

- Neden? Sen humus yiyorsun ve Ortadoğu’yu sevmediğini söylüyorsun ama Beyrut’ta yaşıyorsun.

- Humus yiyorum çünkü bu lanet coğrafyada yaşamak ve hayatta kalmak için bazı şeylere alışırsın. Humus’a alıştığın gibi.  Ama humusa alışamazsan Ortadoğu’yu sevmenin pek anlamı kalmıyor çünkü açlığın sevginin önüne geçer ve ölürsün. Dünyadaki tüm savaşları karnımızı doyurmak için çıkardık. Çölün ortasında herkese yetecek kadar Humus olsaydı bizimkiler 15 sene birbirlerini kesmezlerdi.

-Belki de başka yemeklere alışmalısın Sam. Burası seni mutsuz ediyor belli ki

-Belki de sigarayı bırakıp Humus’u denemelisin. Her neyse karnımızı doyurduysak sana Saida’ya giden bir araba bulmamız lazım. En azından oradakiler daha az humus daha çok balık yiyorlar.

Sonra gülümseyerek yerimden kalktım. Sanırım Saida’da da herkese yetecek kadar balık yokmuş. 15 sene birbirinizi kesmeniz aslında humustan değildi balıktandı sanırım. Bilirsin isyan ilk orada başlamıştı.

-Sonuç olarak karnını doyurmak için birbirini öldüren insanların diyarındayız. İşte tam da bu yüzden Ortadoğu’yu sevmiyorum. Birbirini öldürmek zorunda bırakılan insanların arasında huzurlu olamazsın.

Sonra sustum, cevap vermedim ve yoluma devam ettim ve gülümsedim. Ortadoğu’yu bunun için seviyordum. Her zaman bir bilge adam bulabileceğin için. Batının nevrotik dediklerine burada ermiş dendiği için..

Mayıs 2014 / Hamra Caddesi

“Babalar, alınlarımıza yazılmış yalnızlıklardır.”

Yani bilemiyorum ki belki de yola devam etmeliyiz. Her zaman yaptığımız gibi şöyle bir gözlerimizi dikelim ufka ve “Yol daha uzunca be Habibi, yürümekle bitebilecek mi bir deneyip görelim”  dediğim an sanırım sıcaklık 40 dereceden sonra almış başını gitmiş, termometreler çatlayıp çölün sıcağında çoktan erken emekliye ayrılmıştı.

Sınırı geçerken araçtan inip yürümeyi tercih ettim. Derme çatma ve klimasız otobüs beni mahvediyordu. Hiç değilse büyük bir kuşkuyla pasaportumu verdiğim otobüs muavinini uzaktan izleyebilecek ve sırf ucuz diye kaçakçılardan aldığım berbat sigaralardan birini tüttürebilecektim. Sigarayı yaktım, çöl yandı, ben yandım ve telefon çaldı.

-  Efendim baba? Nasıl? Duyamıyorum seni! -

- Kızım tam olarak ne yapıyorsun orada? Ne zaman burnunun dikine gitmekten vazgeçeceksin?

- Bir şey yapmıyorum baba, sınırı geçiyorum. Ufuğun bittiği yere kadar yürüyüp sigara içeceğim. Yol bitiyor mu diye kontrol ediyorum.

Gülmeyle karışık söylediğim bu sözler babama espri gibi gelmiyor pek. Arada 20 küsür seneyi başıma kalkacak kısa bir girizgah ile babam benim için endişelendiğini yine doğru sözcüklerle anlatmayı beceremiyor, bu yüzden de konuşma uzuyor.

-Halep’e mi gidiyorsun İdlib’ e mi?

-Bilmiyorum otobüsün durduğu yerde ineceğim. Şam’a ulaşana kadar bakacağım çaresine. Baba hadi kapat telefonu, şimdi aptalca bir sınırı değiştiriyorum ve telefon faturanı şişirtmek istemiyorum.

Babam telefonu kapatıyor. Ben ayaklarımın altında sıcaktan erimek üzere olan bir çift ayakkabı ile üzerinde misafirhane yazan bir binaya doğru ilerliyorum. Yarım yamalak Arapça bilgim ile tabelada yazanları sökmeye çalışıyorum. O sırada genç bir adam yaklaştı. Madam, orada yasak yazıyor deyip ağzımdaki sigarayı işaret ediyor. Ben gülerek ahh memnu diye kelimeyi çıkarmanın mutluluğunu yaşıyorum. Adam inatla sigaraya bakıp, şunu içmeyi bırakmalısınız der gibi bakıyor. Sigarayı yere attım ve elimi uzattım. Bana diğer kelimeleri okumamda yardım etti. Önüme çıkan her insan gibi onunla da alakalı alakasız aklıma gelen her kelimeyi sıralıyorum. Yıllardır yollar için biriktirdiğim kelimeleri sanki sırtımdaki çuvaldan çıkarıp çıkarıp çölün sıcağına atıyorum.

Telefon çalıyor, telefon inatla babamın aradığını söylüyor. Ben Ortadoğu topraklarından çıkmadan babaların kalkanlarında kurtulamayacağımı biraz geç anlıyorum. Sınırdan oldukça fazla yürüdükten sonra.

Buraya gelmeye karar verişimin onlarca sebebi var ancak en önemlisinin yaklaşık 10 yıl önce yarım kalan bir yolculuğun tamamlanması olduğunu hatırlıyorum. Bu biraz canımı sıkıyor. Kişisel ve zihinsel özgürlüğümü kazanamamın yıllardır suçlusunu ilan ettiğim babam telefonla inatla arıyor. O sırada çoktan gece olmaya başlamış. Artık dayanamıyor ve telefonu açıyorum.Babam neredesin diye soruyor.

Yıllar önce yarım bıraktırdığın yolun sonunda, hayallerimin başlangıcındayım baba diyorum.Telefon kesiliyor. Kesilen tüm telefon hatlarını göğsüme basıyorum. Mutluyum!

Temmuz 2010 / Şam

Tomris, kapıdan anahtarın üç kez çevrilme sesini duydu. Oturduğu  kanepede hiçbir şekilde istifini bozmadı, kapıya istemsizce bile  dönmedi. Hem kedinin de rahatını bozmak istemedi. Zaten kapının üç kez  kilitlenmesi bir şifre idi Ekrem ile aralarında. Ekrem'in peşinde  polisler olurdu hep ve güvenlik için bu parolayı seçmişlerdi. Tomris ise  o an bunları düşünmüyordu. Ekrem'e kızgın mıydı, canı mı yanıyordu,  yoksa gerçekten kedinin rahatını mı bozmak istemediğinden taş kesmişti,  bilmiyordu.
Ekrem tüm kapı ve pencereleri açık bırakıldığı için buz  kesmiş eve girince ürperdi. Sonbahar geçiyordu neredeyse ve bu deli  kadın kedi kucağında yine boşluğa bakarak hüzünlenmişti. Kurulmuş  sofraya baktı. Misafirler için özel aldıkları takımları bile çıkarmıştı  Tomris. Her şey tastamamdı. O akşam Tomris'in kendisine barbunya  pişireceğini unuttuğu için biraz içi buruldu. Dünyadaki tüm kadınları  kendi davaları için üzen erkeklerin suçluluğu üzerine çökmesi gerekirken  garip bir şekilde etkilenmedi. “Bu kadın bana takmış kafayı” diye  geçirdi içinden. Sessizliği bozmadan evleriyle birlikte aralarındaki  gizli sözleşmeleri de donduran soğuğu yok etmek için aceleyle tüm kapı  ve pencereleri kapadı.
Kanepeye gelip Tomris'i kollarıyla kucakladı. Öptü onu ve tam özür dileyecekken Tomris'in ağzından birkaç cümle döküldü.
-  İşlerin bitince haber verecektin. Barbunyayı sevdiğini biliyordum. Bir  ara gelmeyeceğini anlayınca ağlar gibi oldum ama… Soğan da soğanmış.  Sana değil soğana ağlamışım Ekrem. Nerelerdeydin? İşlerin çok mu uzun  sürdü? Bitirebildin mi bari? Ölenler bir eksildi mi?
- Tomris,  ciğerparem yapma. Sana dedim ben en başından. Devrimci adamın ben. Sen  gibi olamam. Bir ülkenin insanları için savaş veren, adalet diyen  savcısını katlettiler bugün. Gelip senle bu sofrada hiçbir şey olmamış  gibi oturamazdım. Boğazımdan geçmezdi, anlasana. Gel seni öpeyim.  Sonrasında kendi yaralarımızı öper gibi sarılalım. Ellerini de öpeyim.  Bana yemek pişiren ellerini.
- Ekrem, sizin devriminizde neden hep  güzel, iyi insanlar ölüyor biliyor musun? Neden hep biz öldürülüyoruz  diye sormuştun ya bir akşam ben onun cevabını buldum. İstersen  söyleyeyim canım. Ben sen gibi bilmem belki ama Fransızların Devrimi  niye başarılı oldu biliyor musun? Fransızlar önce öpüşmeyi ve sevmeyi  öğrendiler. Sonra, düzeni büyük bir aşkla devirdiler. Biz insanlık  tarihini yanlış anladığımız gibi devrimi de yanlış anladık, öpüşmeyi de.  Bundandır ki mutsusuz, insanlarımız hep ölüyor. Biz savaşmaktan önce  sevilmeyi öğretemedik birbirimize. O yüzden senin devriminde daha çok  ölecek savcılar, öğrenciler, kadınlar ve çocuklar. En çok biz öleceğiz  Ekrem.
Tomris, söylediklerinin burukluğu ile Ekrem'in kollarından  çıkıp masaya doğru gitti. Özenle hazırladığı onca yemeği ve sofrayı  yıkıp dökecek oldu. Masaya gülümsedi, neye yarar ki dedi fısıltıyla.
Üzerine  ince bir hırka alıp kapıyı aralarındaki gizli sözleşmeye göre üç kez  kilitledi. Dönecekti çünkü. Tomris hep dönmüştü sevdiği adama.  Döndüğünde Ekrem polisler geldi sanmasın diye. Özenle üç kez kilitledi  mabetlerini.
Ekrem ise soğuk oturma odasında kendi devrimi ve bir  tabak soğumuş barbunya yemeği ile başbaşa kaldı. Az sonra Tomris'in  tabağın kenarına iliştirdigi notu buldu. Fısıltıyla karışık bir  yalnızlık ile okudu kağıda özenle yazılmış cümleleri.
Seni beklerken  ülkeden çok uzakta, dünyanın dibindeymişim gibi sofraya baktım Ekrem.  Tüm ülke kendi kanında demleniyordu ıhlamurlarımız gibi.

Batı'nın nevrotik dediğine Doğu'da neden ermiş dendiğini gerçekten anladığım gün psikiyatri bilimine inancımı kaybettim. Hayat sizin seçimlerinizden ibaret diyorlar ya sürekli, hayat Seroxatlar, Cymbaltalar ve Prozaclar Birleşik Krallığı'nın daimi nevrotik vatandaşlığını seçmeniz ya da seçmemenizden ibaret aslında.Kendinize bir iyilik yapın gerekirse acıdan,sıkıntıdan depresyondan geberin, sürünün, ağlayın. Yine de Seroxatlar, Cymbaltalar ve Prozaclar Birleşik Krallığı'nın vatandaşlığını seçmeyin. Çünkü bu krallığın diğer adı tam da “kısır döngü”. Sizi kısa yoldan başından savmak ve bağımlı yapmak için bu birleşik krallığın sınırlarına tekrar göndermeyi planlayanlara  inanmayın.

-Bir bardak çay koy Zahar. Bugün çok enteresan şeyler oldu. SCP Birleşik Krallığı'nın sınırlarında mayın falan döşeli değilmiş.

-Nasıl anladınız efendimiz?

-Denedim Zahar. Gerçek dünyaya geçmeyi denedim. Mayın falan yokmuş, biliyor musun?

Dokuz yaşındayken dünyayı gerçekten algıladığıma o kadar emindim ki, kendi sınırlarım ve dünyamın çitlerini bilmek sanırım bana yetiyordu. Dünyamın sınırı dedemin gülerek “Saddam’ın Hattını” geçmeyin dediği yerde bitiyordu. O yeten dünyanın içinde korunaklı bir bahçe, sıcak bir oda, güzel yemekler ve üzerine yatıp ayağımın altındaki manzarayı izleyebildiğim bir sedir vardı.

Bir gün o dünyanın sınırlarının dışına çıktım. Sınırlar, çitler ve Saddam’ın Hattı’ndan uzak coğrafyalar. Oysa bu bana dünyayı gerçekten hiç algılayamadığımı sürekli hatırlatan bir nişana dönüştü. Dünyanın sınırları da kendine çizdiğin mutluluğun sınırları da, ya sana ya da sana bahşedilene bağlıydı. Ben o gün yersiz ve yurtsuz olmayı diledim. Babamın evde her darlandığında “bu dağdan gideceğim” dediği dağdan Kafdağı’na ve Kafdağı’nın da bilinmeyenine gitmeyi arzuladım. Sanıyorum ki bu yüzden son üç günümü darmaduman eden Puslu Kıtalar Atlası beni bu yüzden çok etkiledi.

"Yaşanılanlar, görülenler ve öğrenilenler ne kadar acı olursa olsun, macera insanoğlu için büyük bir nimetti. Çünkü dünyadaki en büyük mutluluk, bu Dünya’nın şahidi olmaktı."

Bu cümleyi okuduğum an beni hayata bağlayan yegane şeyin içimdeki macera tutkusu olduğunu hatırladım. Belki bu yüzden beni her gün 9-18 üzerine oturttukları sandalye mutsuz ediyordu. Belki bu yüzden kendine çitler ve güvenli bölgeler oluşturmuş ve çevremde dolanıp duran seslere manasızca bakıyordum. İnsan bir kez sınırlarının ötesinde hep başka bir sınırın olduğunu öğrendikçe nasıl bir yere bağlı kalabilir? Yani İhsan Oktay Anar’ın dediği gibi her zaman bir taraf için henüz yaratılmamış olanın olduğunu bilen biri yaratılmışlarla nasıl yetinebilir? Buna babam genelde tatminsizlik diyor. Her zaman tatminsiz bir çocuk olduğumu söyleyip durdu. Artık biliyorum ki bu tatminsizlik değil, bu bilmeye ve keşfetmeye olan bir merak.

Sonra duvardaki saat tam on ikiyi vurdu ben bunları düşünürken. Sınırların içine hapsolmuş hayatıma devam ederken, çalan bu sesin anlamı kısa bir süreliğine düşlerden uyanma vakti demekti. Düşünüyordum, öyleyse var mıydım ya da var gibi mi yapıyordum? Başımı yastığa koyduğumda, sınırların dışına ilk kez çıkabildiğim yaşımda hissettiklerimi hatırladım. Bir doğu ilinde kar yağan şehrin sokaklarına bakan bir öğretmenevi odasında başımı yastığa koymuştum. 12 yaşındaydım ve ilk kez ailem olmadan bir maceradaydım. O gün yersiz ve yurtsuz olmayı dilemiştim

Başımı yastığa koyduğumda 32 yaşıma merdiven dayamıştım. Hayallerimde bile olsa yersiz, yurtsuz ve sınırsız olmayı diledim.

Güneş canımızı alacakmışcasına ısındıkça ısınıyor. Körfezin kayalık  sahilinde bir banka oturmuş, sessizce önümüzdeki maviliğe bakıyoruz. Ne  işim var bu Allah'ın belası sıcaklıkta? İnsan ufacık bir anı hem de çok  soğuk, karlı bir anı hatırlayıp ilk uçakla çölün ortasındaki bir ülkeye  gelir mi?  Hem zaten bu adam sürekli beni haritanın en alakasız  yerlerinde bulunan ülkeler için bırakıp gitmiyor muydu? Ama işte o an. Düşündükçe  yüreğim buruluyor. İkimizin de konuşmaya cesarete mi yok, isteksiz miyiz bilmiyorum. Lüks arabalardan inen ve her halinden petrol zengini  olduğu belli olan üç adam ağır aksak adımlarla yanımızdan geçip gidiyor.  Yüreğim biraz daha burulsa, onu ya söküp atacak ya da nefes alabilmek  için kendimi sulara atacağım. Her zaman böyleydi işte bu adam, ben lafa  başlamadan başlayacağı yok. Derin bir nefes aldım.

- Kaptan, biz  birlikte hiç karlı bir mevsimi yaşayamadık. Seni ilk tanıdığımda güneşli  bir Nisan sabahıydı. Ama biliyor musun ben sana karlı bir havada  tutuldum. Şimdi nasıl oluyor o diyeceksin. Tanıştığımız zaman bana senin  için özel bir anı anlat demiştim, hatırladın mı? Çocukken hani, sizin  köyün yolları kardan kapanınca kalmışsın ya şehirde. Ne otobüs, ne bir  insan. Yalnızlığını, korkunu, farkında olmadan kestiğin elini nasıl da  anlatmıştın. Ben sana o zaman tutuldum işte Kaptan. Sen gittikten sonra  iki kere mevsim döndü. Bu kez kar yağınca çok üşüdüm. O karlı günden  elinde kalan yarada kendimi aradım. İnsan başkalarının yaralarında  kendini arar mı? Başkalarının korkularında başkalarının annesine,  babasına ve küçük kardeşine sarılır mi? Senin kavuştuğun gibi hani. İnsan birken çok olamıyormuş kimi zaman, çokken hiçleşemiyormuş. Birden sözümü bitirmeden girdi araya.

-  Yani sana tam 2856 km ötede bulunan bir yere, yaklaşık 10.000 fit  yüksekliğe çıkıp 2 saat uçtuktan sonra tüm bunları anlatmak için mi  geldin?

Birbirimize bakıp güldük. Birbirimize gülmeyeli çok uzun zaman olmuş.

-  Karda mahsur kaldığı kentten 2861 km uzakta, sıcağın, çölün ortasında  belki de bir daha hiç karda kalıp eve dönüşte annesine sarılamayacak bir  adamla konuşmaya geldim, evet. Bir iken çoklaşırım belki diye.

Üstümüzden  sert ve sıcak bir rüzgar geçti. Elime geçirdiğim küçük taşları denize atıp çoklaşmaya çalışırken oturduğumuz bankın kırılan tahtasındaki  kıymık elimi kesti. Hafifçe, ince bir sızı halinde kanamaya başladı.  Evrimsel bir refleksle yaramı dudaklarıma götürüp kanı emdim. Paslı kan tadını hissettim. O tadı hissettiğim an dünyanın tüm karda mahsur kalmış  ve korkmuş küçük erkek çocukları eve dönecek bir araç bulmuştu. Aldığım kan tadı ile kilometrelerce ötede aradığım sorunun cevabını bulmuştum.

- Kaptan beni havalimanına götürebilir misin?

- Şimdi mi? Hemen? Henüz geleli bir gün bile olmamışken.

-  Kaptan, artık bir iken çoklaştım. (Elimi göstererek) Bir yarayı öpmem  gerekmiş sadece, hepsi buymuş. Hem 2856 kilometrenin sonunda birbirimize gülümseyebildik. Herkes ait olduğu yere dönmeli. Bir gün herkes ait  olduğu yere döner çünkü.